بهسازی لرزه ای ساختمان

بهسازی (Rehabilitation) در معنای کلی لغوی یعنی اصلاح کردن یا بهبود بخشیدن وضعیت موجود سازه ، بهسازی ساختمان دو مفهوم را در بر میگیرد که شامل؛ بهسازی لرزه ای به منظور اصلاح ضعف های بوجود آمده در سازه و بازگردانی موقعیت اولیه ی سازه (Retrofitting) و بهسازی لرزه ای به منظور ارتقای کیفیت ، تغییر شرایط بهره برداری و افزایش وظایف ساختمان که اصطلاحا به آن (upgrading) می گویند ، است . 
عدم توانایی سازه در ارائه ی خدمات مورد انتظار که سازه را نیازمند بهسازی می کند دلایل مختلفی دارد که ممکن است ناشی از ؛ خطاهای طراحی و اجرایی ، بکارگیری مصالح بی کیفیت ، بهره برداری بی ضابطه از سازه ، فرسایش مصالح به مرور زمان ، فروپایگی ساختمان ، حوادث طبیعی ، افزایش بار بیش از حد مفروض در طراحی سازه و.... باشد . 
برای بهسازی ساختمان باید پس از مطالعات مهندسی ، هدف از انجام بهسازی سازه با توجه به شرایط ساختمان و ارزیابی وضعیت موجود تعیین شود و سپس با توجه به سطح عملکرد مورد نظر اقدام به بهسازی ساختمان شود . بهسازی ساختمان دارای روش های مختلفی است که کلیه ی راهکار های بهسازی ساختمان تحت ضوابط و شرایط مبانی بهسازی لرزه ای ساختمان صورت می گیرد
.


بهسازی لرزه ای ساختمان


بهسازی لرزه ای سازه

پیش از اقدام برای بهسازی لرزه ای لازم است مشخصات فنی ساختمان با دقت تحت مطالعه و بررسی مشاوران مقاوم سازی قرار بگیرد . ویژگی های فیزیکی مهم و تاثیرگذار سازه در بهسازی لرزه ای عبارتند از : ویژگی های اجزای سازه ای و غیر سازه ای ، بررسی سطح زمین لرزه در منطقه ی جغرافیایی سازه ، بررسی اولیه ی میزان مقاومت لرزه ای ، کاربری سازه ،‌شرایط بهره برداری جدید ساختمان ، نیاز کارفرما ، محدودیت های اقتصادی و اجرایی و در نهایت ضوابط و آئين نامه های جدید بهسازی لرزه ای ساختمان . پس از ارزیابی مطاعات مهندسی نیاز یه عدم نیاز به بهسازی لرزه ای با توجه به مستندات موجود و بررسی های صورت گرفته مشخص می شود ، لازم بذکر است سازه هایی که مطابق وضعیت موجود و با در نظر داشتن سطح اهمیت آنها بر پایه ی آخرین استاندارد ۲۸۰۰ ایران با دقت کافی طراحی ، اجرا و نظارت شده باشند نیازی به بهسازی لرزه ای ندارند مگر در صورتیکه سطح اهمیت و بهره برداری سازه ی مورد نظر بیش از حد فرض شده در ظراحی اولیه بوده باشد یا میزان خطر زمین لرزه از مقدار در نظر گرفته شده در ابتدا بیشتر باشد . 

 

هدف از بهسازی لرزه ای 

یکی از مراحل اولیه و مهم در بهسازی لرزه ای ساختمان هدف از بهسازی می باشد . مشاورین و طراحان مقاوم سازی با توجه به نیاز ساختمان وضعیت بهره برداری حال و آینده ی ساختمان ، هدف از بهسازی لرزه ای را در قالب گزارش فنی ارائه می دهند . 
 

ضوابط بهسازی لرزه ای ساختمان

پیش از اجرای بهسازی لرزه ای سازه لازم است اقداماتی صورت گیرد یکی از این موارد مطالعات ، محاسبات و بررسی ویژگی های فنی ساختمان است که لازم است در کنار تعیین هدف از بهسازی لرزه ای انجام گیرد و در ادامه به آنها اشاره می کنیم

۱بهسازی اجزای سازه ای و غیر سازه ای ساختمان در بهسازی لرزه ای 
۲بررسی اسکلت سازه پیش از بهسازی ساختمان 
۳تعیین سطح خطر بروز زلزله ساختمان مورد نظر در بهسازی لرزه ای ساختمان
۴ارزیابی اولیه مقاومت لرزه ای ساختمان قبل از بهسازی لرزه ای سازه
۵تعیین وضعیت ساختمان و میزان آسیب پذیری آن با گذر زمان 
۶تعیین هدف از انجام بهسازی لرزه ای ساختمان
۷بررسی محدودیت های اقتصادی تاثیرگذار در انتخاب روش بهسازی ساختمان
۸انجام مطالعات و محاسبات جهت تعیین نیاز یا عدم نیاز ساختمان به بهسازی لرزه ای 
 

راهکارهای بهسازی ساختمان 

راه های بهسازی ساختمان با در نظر گرفتن معیارهای مقاوم سازی انتخاب میگردد . روش های بهسازی ساختمان باید به گونه ای باشد که علاوه بر رفع نواقص موجود در سازه و مستقل از تامین سطح عملکرد مورد نظر ساختمان قادر به ارائه ی بهترین شیوه پاسخگویی به سطح مورد نظر در قالب طرح بهسازی باشد . با انتخاب بهترین روش بهسازی ساختمان و در نظر داشتن معیارهای بهسازی سازه ها می توان به سطح عملکرد لرزه ای مورد نظر و تامین هدف مقاوم سازی لرزه ای ساختمان دست پیدا کرد . راهکارهای بهسازی لرزه ای سازه را می توان به صورت تکی یا ترکیب با یکدیگر جهت تقویت سازه های بکار گرفت 
۱- بهسازی و مقاوم سازی اجزای سازه که درای عملکرد ضعیف و مقاومت پایین می باشند . 
۲- بهسازی ساختمان با هدف تامین سختی جانبی لازم برای سازه ی موجود
۳- بهسازی ساختمان با هدف افزایش مقاومت کل ساختمان
۴- بهسازی ساختمان از طریق کاستن از جرم کلی ساختمان
۵- بهسازی لرزه ای ساختمان با استفاده از جداگرهای لرزه ای 
۶- بهسازی ساختمان با بکارگیری سیستم های غیرفعال اتلاف انرژی
۷- بهسازی ساختمان با اجرای انواع روش های مقاوم سازی ساختمان 
۸- بهسازی ساختمان از طریق تغییر کاربری سازه

راه های بهسازی سازه ها 

جهت ارائه ی راه های مناسب بهسازی سازه در ابتدا باید ساختمان مورد نظر توسط کارشناسان و مشاوران بهسازی با دقت تحلیل و مطالعه شود . جهت انجام مطالعات بهسازی لرزه ای سازو ارزیابی میزان آسیب پذیری لرزه ای آن باید اطلاعات مربوط به خصوصیات لرزه ای سازه (زمان تناوب و نسبت میرایی) و اطلاعات مربوط به مشخصات مصالح بکار رفته در سازه را بدست بیاوریم . در مراحل بعدی مطالعات بهسازی لرزه ای سازه جهت ارائه ی راهکار بهسازی مناسب نیازمند جمع آوری اطلاعات در حیطه ی پیکربندی و سیستم سازه هستیم . این اطالاعات شامل : نوع سازه ،‌اندازه های مقاطع ، نحوه ی قرارگیری میلگرد ها در بتن ، نحوه ی اتصال اجزای سازه به یکدیگر ، اعضای موثر در مقاومت نهایی سازه ، باربری ساختمان و ... می باشد . ضمنا جهت تحلیل سازه ای لازم است اطلاعات اجزای اصلی و غیر اصلی ساختمان و جزئیات آنها به دقت تعیین و مدلسازی گردد . یکی دیگر از پارامترهای مهم در ارائه ی راهکارهای بهسازی لرزه ای سازه ارزیابی کیفی پی و شالوده ی سازه می باشد که شامل : ویژگی های خاک محل احداث ساختمان ، مشخصات ژئوتکنیکی خام ، موقعیت قرارگیری سازه و هندسه ی آن و مشخصات فنی میلگردهای بکار رفته در بتن می باشد . 
جمع آوری اطلاعات برای ارائه ی یک راهکار مناسب بهسازی لرزه ای سازه از طریق ؛ بازدید مجلی ،‌نمونه گیری ، حفاری و بررسی نتایج مربوط به آن ، آزمایش ها و ...قابل دست یابی است . یکی از پارامترهای بسیار مهم که طی مطالعات پیش از بهسازی لرزه ای ضرورت دارد ،‌بررسی تفاوت های احتمالی مندرجات نقشه های سازه با آنچه اجرا شده است می باشد که با بازدید از سازه قابل درک است . بازدید از سازه علاوه بر موارد ذکر شده امکان تشخیص آسیب های ظاهری سازه نظیر ؛ نشست پی که باعث افزایش آسیب پذیری ساختمان در هنگام وقوع زمین لرزه می شود را نیز فراهم می کند . 


راهکارهای بهسازی لرزه ای

 

روش های بهسازی لرزه ای ساختمان 

ارزیابی ساختمان موجود و بهسازی سازه جهت مقاوم سازی ساختمان میتواند از نوع ابتدایی و تنها با هدف بهسازی در سطوح پایین تر باشد و یا به روش پیشرفته صورت بگیرد که اهداف بهسازی بیشتری با عملکرد مطلوب تری مد نظر است.
 

بهسازی موضعی ساختمان

بهسازی موضعی ساختمان جهت بهبود عملکرد اجزای ضعیف سازه و با هدف افزایش سختی اعضای ساختمان در برابر سطوح مختلف زلزله صورت میگیرد که نیازمند رعایت برخی ضوابط و الزامات می باشد
۱بهسازی موضع اجزای ساختمان نباید سبب کاهش سطح عملکرد اولیه ساختمان شود
۲بهسازی موضعی ساختمان باید به نحوی باشد که باعث افزایش انتقال نیروهای ناشی از زلزله در اجزایی از سازه که دارای وضعیت بحرانی هستند ، نشود
 
 
 
تماس با ما