درز انبساط

درز انبساط

درز انبساط

درز انبساط چیست؟

یکی مهم ترین اجزای سازنده ی سازه ها بتن است. بتن دارای ماهیتی سخت است اما انعطاف پذیری پایینی دارد و تحت تاثیر عوامل مختلفی مثل سیکل های دمایی، وزش باد و سایر نیروهای حاصل از عوامل جوی و محیطی دچار حرکت می شود که می تواند آسیب های مخربی را در بتن داشته باشد. 
میزان مستعد بودن بتن برای تخریب در اثر تاثیرات مخرب به پارامترهای مهمی از جمله نوع سازه، دامنه ی حرارت و رطوبت، سن بتن و نسبت آب به سیمان بکار رفته بستگی دارد.
برای مقابله با ایجاد ترک در مقیاس های مختلف به روی سطوح بتنی و پیشگیری از آسیب از درز انبساط استفاده می کنند که نقش مهمی در خنثی کردن انقباض و انبساط دارند. نقش درزهای انبساطی به ای شکل است که تنش های ناشی از انبساط های حرارتی را جذب می کنند و امکان حرکت بین دو المان بتنی را فراهم می کنند. اجرای درزهای انبساطی در سازه ها باید متناسب با استانداردها و ضوابط مخصوصی انجام پذیرد. 
 

درز انبساط 

برای استفاده از درز انبساط در ساختمان ضروری است در ابتدا میزان آسیب پذیری ساختمان تخمین زده شود. در سازه هایی که تلورانس پایین است کمترین میزان انبساط نیز می تواند تاثیرات مخربی داشته باشد و سبب آسیب در ساختمان شود. اگر در سازه هایی که مستعد آسیب هستند از درز انبساط استفاده نشود نیرویی از طرف دال ها به همدیگر وارد می شود که احتمال فروریزش سازه را افزایش میدهد. بررسی حرکت پیش بینی شده ی سازه تحت تاثیر انبساط سبب تشخیص مصالح بکار رفته در درزهای انبساطی و انتخاب انواع مناسب آن می شود. درز انبساطی ساختمان در نواحی مختلف سازه قابلیت اجرا دارند این بخش عبارتند از : اجرای درز انبساطی در فونداسیون، اجرای درز انبساطی در دیواره ها، اجرای درز انبساطی در سقف که انتخاب درز انبساطی مناسب با توجه به دامنه ی حرکات سازه صورت می گیرد. 

اجرای درز انبساط ساختمان
 

درزهای انبساط ساختمان

درز های انبساطی در سازه علاوه بر اینکه نقش پر رنگی در کنترل حرکات ناشی از انبساط دارند قادرند ارتعاشات ناشی از هر میزان لرزش را کنترل کند و بار زنده را در سازه بین اجزای مختلف انتقال دهند و اجزای مختلف ساختمان را از هم جدا کنند. از سایر کاربردهای درزهای انبساطی می توان به نقش آنها در محافظت از سازه در برابر رطوبت و آتش سوزی اشاره کرد. نحوه ی عملکرد درزهای انبساطی در هنگام حریق به گونه ای است که مانع از انتشار آتش در بخش های مختلف سازه می شود. 
 

نصب درز انبساط 

برای انتخاب درز انبساط مناسب جهت نصب باید به پارامترهایی نظیر ابعاد دال، نوع بتن و مصالح مورد استفاده توجه کرد. بطور کلی می توان گفت عمق درز انبساطی حدودا یک چهارم ضخامت دال در نظر گرفته می شود و در برخی شرایط می تواند بیشتر از این مقدار نیز باشد ضمن اینکه شکاف و فاصله ی درز انبساطی نیز تحت تاثیر نوع دال است . حین نصب درزهای انبساطی در سازه باید آنها را با مواد به خصوصی از جمله پر کننده ها، مواد آب بندی یا نوارهای ضد آب پر کرد و از خالی رها کردن درزهای انبساطی جدا خودداری کرد. انتخاب موادی که با آن درزهای انبساطی را پر می کنند باید خاصیت انعطاف پذیری داشته باشند و تداخلی در عملکرد درزهای انبساطی بوجود نیاورند یکی از این مواد مناسب برای پر کردن درز های انبساطی حین اجرا بیتومین می باشد. استفاده از مواد آب بندی که فاقد رنگ و مواد سمی هستند نیز سبب حفاظت درزها نسبت به گرد و غبار می شود. پر کردن این المان با نوارهای ضد آب حین نصب نصب درزهای انبساطی نیز می تواند از نفوذ آب پیشگیری کند.
 

درز انبساط جاده

یکی از موارد استفاده از درز انبساط در جاده هایی است که دارای فونداسیون بتنی و پوشش آسفالت هستند. درزهای انبساطی مورد استفاده در جاده عموما از جنس مصالح پلاستیکی هستند و داشتن الاستیک زیاد از ویژگی های مهم آنها می باشد. 
 

درز انبساط در پل

در پل ها و عرشه ها نیز برای پیشگیری از اتثیرات مخرب انقباض وانبساط ناشی از تغییرات دمایی از درزهای انبساطی استفاده می کنند. انتخاب درز انبساطی مناسب برای پل ها با توجه به میزان حرکت سازه صورت می گیرد. برای انتخاب مناسب درز انبساط پل به دامنه ی حرکت و بزرگی و کوچکی آن در پل ها توجه می شود که بر این اساس می توان از درزهای سخت و مقاوم در مقابل عبور و مرور یا درزهای انبساطی استفاده کرد که با مواد پر کننده ی به خصوصی پر شده اند.