ترمیم بتن

ترمیم بتن

ترمیم بتن

ترمیم بتن

عملیات ترمیم بتن بدلایل مختلفی نظیر آسیب بتن یا کرمو شدن بتن اجرا می گردد . در واقع ترمیم بتن یا تعمیر آن به معنای اصلاح بخش های آسیب دیده از سازه و جایگزینی اجزاء تخریب شده است . ترمیم بتن موجب افزایش طول عمر مفید سازه و بهبود عملکرد آن می گردد . بتن به عنوان یکی از پرکاربردترین مصالح ساختمانی در بیشتر ساختمان های موجود بکار رفته است با این حال تجربه ثابت کرده است که عمر و دوام بتن علاوه بر وابستگی به کیفیت مصالح مصرفی تحت تاثیر شرایط محیطی نیز قرار دارند و چنانچه بتن بر اساس شرایط محیطی ساختمان مربوطه طراحی و اجرا نگردد ، با گذشت زمان از عمر مفید آن کاسته می شود و ساختار فیزیکی بتن دستخوش تغییرات نامطلوبی می گردد که می تواند منجر به خرابی سازه ی بتنی گردد . در صورت عدم رعایت شرایط محیطی در مرحله ی طراحی و اجرا و عدم بکارگیری مصالح با کیفیت ، بتن نیازمند اجرای عملیات ترمیم بتن میگردد  و تقویت سازه ی بتنی جهت حفظ بقای ساختمان از ضرورت بسیاری برخوردار خواهد شد . 
همانطور که گفته شد بتن بدلایل مختلفی مثل ایرادهای ساخت و طراحی ، عوامل تاثیر گذار محیطی و نحوه ی بهره برداری نیازمند تعمیر و ترمیم بتن و در نهایت تقویت بتن می شوند . ترمیم بتن و تعمیر آن روش های مختلفی را شامل می شود که هر کدام دارای مزایا و معایب خاص خود هستند . اجرای هر یک از روش های ترمیم بتن نیازمند در دست داشتن اطلاعات دقیقی از ایرادهای وارد بر بتن ، معایب و مزایای هر روش ، علل نیازمندی به ترمیم بتن ، ابعاد و اندازه ی بتن ، نحوه ی بهره برداری ، محدودیت های موجود نظیر محدودیت های اقتصادی ، محدودیت های زمانی و اجرایی تاثیر گذار در انتخاب روش ترمیم بتن است . 

 

تعمیر بتن

عموما هنگامی که با بتنی که ظاهر خشن ، متخلخل و پوسته پوسته دارد که به اصطلاح به آن بتن کرمو گفته می شود ، مواجه می شویم نیازمند ترمیم و تعمیر بتن آن هستیم . 
در صورت عدم ترمیم عضو بتنی ، ساختمان مورد نظر به شدت مقاومت خود را از دست می دهد و به مرور سست می گردد . 
برای ترمیم و تعمیر بتن آسیب دیده ابتدا باید بتن کرمو تخریب شود سپس ملات ریزی مجدد صورت گیرد و با استفاده از مواد تعمیر بتن و ملات های ترمیمی بتن با روش مناسب اقدام به ترمیم و تعمیر بتن کرد سپس می توان میزان مقاومت فشاری بتن را با آزمایش بتن اندازه گیری کرد و در صورت نیاز اقدام به مقاوم سازی ساختمان کرد .
فرآیند ترمیم و تعمیر بتن کرمو یا شن نما شده به شرح زیر می باشد :
1-در ابتدای ترمیم و تعمیر بتن با کمک تجهیزات مخصوص نظیر واتر جت صنعتی , چکش برقی یا برس سیمی قسمت های شن نما شده و ذرات سست , برداشت شده و از بین می روند .
2-سطح بتن برای ترمیم و تعمیر بتن باید کاملا از سنگدانه های ریز و سایر اجزای سست پاکسازی شود , سپس کاملا شسته و تمیز شود .
(در صورتی که هنگام تخریب بتن از واترجت استفاده کنند , نیازی به این مرحله وجود ندارد)
3-در ترمیم و تعمیر بتن پس از خشک شدن کامل سطح بتن , در محل مربوطه از چسب بتن استفاده گردد .
(در صورت استفاده از واترجت در مرحله ی تخریب بتن , بتن به نحوی آماده می شود که گروت به خوبی با بتن تخریب شده اتصال برقرار کرده و در این شرایط دیگر نیازی به استفاده از چسب بتن وجود نخواهد داشت)
4- عملیات بتن ریزی در ترمیم و تعمیر بتن با آماده سازی گروت و یا قالب گذاری انجام می پذیرد .
5-قالب های آماده شده در ترمیم و تعمیر بتن بعد از چند ساعت (حدود 12 ساعت) برداشته می شوند .

 

ترمیم و تقویت بتن

بتن بدلایل مشکلت سازه ای و غیر سازه ای نیازمند ترمیم و تقویت بتن می باشد . مشکلات سازه ای موجود که مستلزم ترمیم و تقویت بتن می باشند ناشی از اختلال در ظرفیت باربری سازه می باشد که نحوه ی ترمیم و تقویت بتن جهت رفع عیوب سازه ای باید به نحوی باشد که بتن قادر به افزایش ظرفیت باربری و تحمل مقداری از بار وارد شده به سازه باشد .
منظور از مشکلات غیر سازه ای در ترمیم و تقویت بتن نیز انجام اقداماتی به منظور پیشگیری از بروز مشکل در بهره برداری ، تقویت سازه ی بتنی ، افزایش پایداری و زیبایی ظاهر آن است .

از مشکلات غیر سازه ای بتن که نیازمند ترمیم و تقویت بتن می باشند نیز می توان به مواردی مثل : وجود ترک های عریض و پرعمق که ناشی از بروز حوادث می باشند ، خوردگی و شکستگی بتن با ابعاد زیاد ، درز های اجرایی ناشی از قطع بتن و ... اشاره کرد و

 

ترمیم بتن کرمو

کرمو شدن بتن به معنای پدیدار شدن ظاهر خشن ، زبر و حفره دار در بتن کرمو است که از دیده بیننده نامطلوب است . کرمو شدن بتن یکی از اتفاقات رایج در ساختمان است . در ظاهر بتن کرمو شده ذرات دانه درشت شن در کنار یکدیگر قرار دارند و فاصله بین آنها خالی و فاقد ملات یا به اصطلاح شیره ی کافی است که این مسئله بدلیل تراکم نامناسب یا پر شدن ناقص قسمتی از بتن بوجود می آید . در صورت عدم توجه به  آن و عدم اجرای ترمیم بتن کرمو مقاومت بتن کرمو به شدت کاهش می یابد و پیامدهایی را به دنبال دارد .
علل های کرمو شدن بتن به دو دسته ی عوامل داخلی و عوامل خارجی تقسیم می شوند .

عوامل داخلی کرمو شدن بتن :
1-کیفیت نامناسب میزان اختلاط بتن
2-روان شدن بیش از حد بتن
3-استفاده بیش از حد از ماسه با دانه های درشت در مخلوط بتن
4-بالا بودن نسبت آب به سیمان ( نسبت آب به سیمان بطور معمول بین 4/0 تا 6/0 است )
5-از بین رفتن دانه ها ریز در ماسه در اثر شسته شدن بیش از حد
6-ویبره زدن نامناسب بتن
7-استفاده از مخلوط بتنی که از آماده شدن آن زمان زیادی گذشته و بتن سفت شده .

عوامل خارجی کرمو شدن بتن :
1-عدم رعایت شرایط دمایی محیط اجرا بتن ( اجرا در دمای خیلی سرد که موجب یخ ضدگی می شود یا دمای خیلی گرم که آنرا بیش از حد روان می کند )
2-ریختن بتن به درون ستون یا دیوار به روش غلط
3-عدم رعایت ارتفاع مجاز هنگام ریختن بتن
4-طراحی و اجرای غیر صحیح آرماتور بندی اجزا
5-عدم رعایت شرایط مطلوب جهت عمل آوری بتن .
6-عدم تکمیل بتن در قالب
7-قالب بندی و درز بندی نامناسب که سبب گریز شیره بتن از مخلوط و باقی ماندن سنگ دانه در بتن می شود .

ترمیم بتن کرمو | پروژه ی یوسف آباد


بتن کرمو شده | پروژه ی یوسف آباد (پیش از ترمیم)


عواقب کرمو شدن بتن :
1-کاهش مقاومت فشاری , خمشی  , برشی و کشش بتن .
2-کاهش ظرفیت باربری قطعه بدلیل کاهش اتصال بین بتن و میلگرد .
3-افزایش نفوذ پذیری بتن در منطقه آسیب دیده (کرمو)
4-نفوذ عوامل زیان آور به درون بتن و آسیب به آن ( مواد اسیدی , سولفاتها و ...)
5-کاهش دوام بتن در محل هایی که دچار یخ بندان و آبشدگی می شوند .
6-افزایش شدت زنگ زدن و خوردگی میلگردها
7-بوجود آمدن منظره ی نا مطلوب در سطح بتن
8-کاهش مقاومت الکتریکی بتن در منطقه اطراف میلگرد
9-نشت شدید آب در سازه های نگهدارنده مایعات در داخل حفرات بتن .






تخریب بتن کرمو در ترمیم و تعمیر بتن :

در هنگام تخریب بتن کرمو در ترمیم بتن لازم است تمام قسمت های مشکل دار و شن نما شده تخریب شده و از بتن جدا شوند برای اینکار از ابزارهای مختلف تخریب بتن استفاده می شود .
دقت شود که قسمت های کرمو شده تا زیر میلگردها تخریب شوند .
یکی از ابزار های سریع و با کیفیت در تخریب بتن طی ترمیم بتن , واتر جت است که عملیات تخریب بتن را به بهترین و کامل ترین روش انجام می دهد ضمن اینکه سطوح را کاملا تمیز می کند .
همانطور که قبلا به آن اشاره شد بتن کرمو ممکن است دارای مشکل در تمام ملات بتن بوده باشد به همین دلیل استفاده از ابزارهایی نطیر چکش برقی و ضربه های شدید به بتن سبب ایجاد ترک های ریز و عمیق در داخل بتن می شوند و یکی از مزیت های مهم واترجت در تخریب بتن طی عملیات ترمیم بتن نسبت به سایر روش ها , عدم ایجاد میکرو ترکها در بتن است .
در صورتی که اتصال بین سنگدانه های بتن به خوبی برقرار نشده باشند احتمالا ناشی از مقدار آب نامناسب در ملات بتن است و در صورت وارد شدن ضربه های شدید به بتن این ترک ها گسترش می یابند و در کل سازه پخش می شوند . در چنین شرایطی تخریب با واترجت بهترین گزینه است .
در واترجت , آب فشار قوی در بین قسمتهای بتن کرمو نفوذ می کند و سنگدانه ها و تیکه های سست را از آن جدا می کند ضمن اینکه عملیات پاکسازی , تمیزکاری و زنگ زدایی از میلگردها را انجام می دهد و آنها را آماده بتن ریزی می کند . پس از اتمام کار با واترجت در عملیات ترمیم بتن سطح باقی مانده سالم و عاری از قسمتهای آسیب دیده خواهد بود .

ترمیم بتن شن زده | پروژه یوسف آباد


روش های ترمیم و تعمیر بتن

پس از تخریب بخش های مورد نظر پیش از اقدام به ترمیم و تعمیر بتن ، با توجه به شرایط موجود در بتن سست و نظر کارشناس یکی از روش های ترمیم و تعمیر بتن اعمال می شود :

ترمیم بتن با روش ماله زدن :
اگر عمق سطحی که نیاز به ترمیم و تعمیر بتن دارد کم باشد می توان با روش ماله زدن , ملات جدید را به سطح بتن اضافه کرد , اگر تخریب بتن تا زیر میلگرد ها انجام نشده باشد , می توان از این روش استفاده کرد .

ترمیم بتن با روش پک خشک :
در این روش مواد ترمیم به حالت یکنواخت با یکدیگر مخلوط می شوند و پس از مخلوط شدن هنگامی که حالت منسجم پیدا کرد در فضای مورد نظر استفاده می شود . این روش ترمیم و تعمیر بتن در فضاهای محدود و کم کاربرد دارد .

ترمیم بتن با روش قالب گیری و ریختن مواد :
این روش ترمیم و تعمیر بتن زمانی استفاده می شود که بتن ریزی باید به فرم و شکل خاصی انجام بگیرد . در این روش ترمیم و تعمیر بتن پس از تخریب بتن اطراف آنرا قالب می گذارند و سپس ملات جدید در آن قالب ریخته می شود .
این روش مناسب دیوارها و ستون ها است که دارای شیوه های متفاوتی می باشد که با نظر کارشناس و موقعیت پروژه انتخاب می شود .

ترمیم بتن کرمو با سنگدانه های پیش آکنده :
در این روش ترمیم و تعمیر بتن اطراف فضای مورد نظر را می بندند و داخل آن سنگدانه می ریزیند سپس گروت یا ملات جدید به داخل سنگدانه ها تزریق می شود .

ترمیم بتن با روش شاتکریت یا بتن پاشی :
شاتکریت یا همان بتن پاشی  یکی دیکر از روش های ترمیم و تعمیر بتن است که به دو صورت تر و خشک انجام می شود . و طی آن بتن یا گروت با فشار و سرعت زیاد روی سطح مورد نظر پاشیده می شود .


تخریب بتن با واتر جت

تعمیر و ترمیم ترک در بتن

ایجاد ترک هایی در بتن که نیازمند تعمیر و ترمیم ترک در بتن می باشند ، علل مختلفی دارند . برخی ترک های بتن فقط ترک های ظاهری هستند و برخی ترک های بتن بعلاوه ی ظاهری بودن ترک نشان دهنده ی وسعت بیشتری از مشکلات در بتن می باشند . این ترک ها بدلیل مقاومت پایین بتن و گاهی بر اثر تنش نمایان می شوند . نوع ترک و نوع سازه نشان دهنده ی خرابی های احتمالی بوجود آمده در بتن می باشند که نیازمند اجرای عملیات تعمیر و ترمیم ترک در بتن هستند . 
برای تعمیر و ترمیم ترک در بتن باید ترک ها را بررسی کرد و با توجه به علت ترک در بتن ، ابعاد ترک در بتن و وضعیت فعلی ترک در بتن اقدام به تعمیر و ترمیم ترک در بتن کرد . روش تعمیر و ترمیم ترک در بتن وابسته به شرایط محیطی سازه نیز می باشد . علاوه بر ارزیابی نوع اقلیم سازه باید احتمال وجود رطوبت ، آب یا موادآلوده درون ترک در بتن را نیز در نظر داشت .
در بیشتر روش های تعمیر و ترمیم ترک در بتن ،‌ ظاهر ترک در سطح بتن ناپدید نمی شود و در مکان هایی که ظاهر معماری بتن اهمیت دارد باید این مورد را بررسی کرد و با بکاربردن اندودهای مناسب برای تمام سطوح پس از پایان کار ، ظاهر را تا حدودی مطلوب ساخت . 
 

روش های ترمیم ترک در بتن

۱) تزریق اپوکسی
۲) آب بندی بتن
۳) بخیه زدن 
۴) افزودن میلگرد
۵) حفاری و اتصال 
۶) بکاربردن گروت
 

انواع ترک در بتن :

۱ـ ترک خمشی در بتن : ترک خمشی در بتن هم بصورت منفرد هم بصورت تعداد زیادی ترک در بتن ممکن است بوجود بیاید . 

ترک خمشی در بتن زمانی ظاهر می شود که مقاومت خمشی در بتن پایین باشد و تار کششی حداکثر عرض خود را داشته باشد . این ترک در بتن مقاومت کلی سازه را تحت تاثیر قرار می دهد لذا عملیات تعمیر و ترمیم ترک در بتن باید فورا انجام گیرد

۲ـ ترک برشی در بتن : این نوع ترک در بتن هنگامی پدیدار می گردد که مقاومت برشی در مقطع عضو مربوطه کم باشد این ترک با سمت بالا و پایین گسترش پیدا می کند و سبب کاهش مقاومت در سازه می گردد به همین دلیل این نوع ترک نیز سریعا باید تحت عملیات ترمیم ترک در بتن قرار گیرد .

۳ـ ترک پیچشی در بتن : این نوع ترک بتن در مقاطعی که مقاومت پیچشی پایینی دارند و دارای عرض یکنواختی هستند رخ می دهد . حالت ایت ترک ها بصورت مارپیچ نمایان می شود و بصورت تکی بروز می کنند 

۴ـ ترک بدلیل بروز لغزش در اتصالات میلگرد :این نوع ترک در بتن هنگامی که مرز کافی در اتصالات وجود ندارد و بعلت انقطاع فوری میلگردها رخ می دهد .


۵ـ ترک بتن در طول تیرها : این نوع ترک در بتن عموما بدلیل خطاهای حین اجرا و اشتباهات قالب بندی رخ می دهد .

۶ـ ترک کششی در بتن : این نوع ترک بتن بدلیل کیفیت نامرغوب بتن و عدم وجود آمارتور بندی به مقدار کافی در مقاطع تحت کشش در بتن ، نمایان می گردد . 

۷ـ ترک بتن در ستون ها : ترک های ستون در دو حالت اریب و افقی ظاهر می شوند . ترک های افقی بتن در ستون بدلیل خوردگی آرماتور ها و عدم طراحی مقاطع ستون جهت خمش رخ می دهد . ترک های اریب بتن در ستون نیز هموما بعلت عدم پیشبینی نیروهای جانبی و کم بودن سختی هنگام اعمال نیروهای محوری پدید می آید . 

۸ـ ترک ناشی از خوردگی در بتن : این نوع ترک در بتن ناشی از خوردگی و زنگ زدگی آرماتورها ، عدم وجود پوشش لازم و کیفیت نامرغوب و کم بتن می باشد .

۹ـ ترک های خمشی بتن در دال : این نوع ترک در بتن بدلیل عدم رعایت توزیع در میلگردها و ادامه ندادن میلگرد اصلی در بتن رخ می دهد 

۱۰ـ ترک های ناشی از جمع شدگی بتن در دال طره ای : این نوع ترک مربوط به خطاهای اجرایی بتن می باشد . نسبت زیاد مقدار آب به سیمان ، عمل آوری نامناسب در بتن سبب ظهور این نوع ترک در بتن می شود که نیازمند ترمیم ترک می باشد .
 

ترمیم بتن اکسپوز :

تعمیر و ترمیم بتن اکسپوز یا بتن نما مثل سایر ترمیم های بتن می باشد . روش تعمیر و ترمیم بتن اکسپوز یا نما مانند سایر ترمیم بتن ها بستگی به محل ، ضخامت ، ابعاد ، سازه ای و غیر یازه ای بودن دارد . در عملیات ترمیم تمام بتن ها کیفیت مواد ترمیم بتن ، نحوه ی اجرا و اقتصادی بودن عملیات ترمیم بتن اهمیت بالایی دارد . اما در ترمیم بتن اکسپوز یا بتن نما بدلیل نمایان بودن بتن و محدودیت های موجود معماری که در زیبایی سازه تاثیر گذار است ، تشابه بتن اکسپوز در ناحیه ی ترمیم شده و نواحی اطراف بسیار مهم است . 
در واقع عدم وجود اختلاف در رنگ ناحیه ی ترمیم شده ی بتن اکسپوز و اطراف بتن از مهم ترین فاکتور های تعمیر و ترمیم بتن اکسپوز است . 
به همین دلیل توصیه می شود در ترمیم بتن اکسپوز از پیمانکاران با تجربه کمک بگیرید . 
در نهایت نتیجه گیری می شود که هنگام ترمیم بتن اکسپوز علاوه بر کیفیت مصالح ترمیم بتن و نحوه ی اجرا باید به زیبایی ظاهر بتن ترمیم شده نیز توجه داشت .
استفاده از درصدی سیمان سفید در مخلوط پودر ترمیم کننده ی بتن ، نحوه ی پرداخت و ساب سطح نهایی بتن اکسپوز سبب اجرای یک عملیات ترمیم بتن موفق می شود . 

 


سایر مطالب مرتبط :


مقاوم سازی و ترمیم بتن پروژه ی تهرانپارس